Binnen de zorg worden honden steeds vaker ingezet om welzijn, contact en activatie te ondersteunen. Toch worden termen zoals hulphond, therapiehond en contacthond regelmatig door elkaar gebruikt. Voor zorgprofessionals is het belangrijk om het verschil te kennen, omdat elk type hond een andere rol, opleiding en doel heeft.
In dit artikel leggen we helder uit wat de verschillen zijn, wanneer je welke hond inzet en wat dit betekent voor de praktijk in de zorg.
Wat is een hulphond?
Een hulphond is een speciaal opgeleide hond die één persoon ondersteunt bij een beperking of aandoening. Het doel van een hulphond is om het dagelijks functioneren en de zelfstandigheid van de eigenaar te vergroten.
Voorbeelden zijn:
- een blindengeleidehond
- een ADL-hond (algemene dagelijkse levensverrichtingen)
- een PTSS-hulphond
- een sociale hulphond
Een hulphond werkt meestal één-op-één met zijn eigenaar en woont vaak ook bij die persoon thuis. De hond leert concrete taken uitvoeren, zoals het openen van deuren, signaleren van stress of het bieden van fysieke ondersteuning.
Belangrijk verschil: een hulphond is geen zorg- of therapie-interventie binnen een instelling, maar een individuele ondersteuning voor de eigenaar.
Wat is een therapiehond?
Een therapiehond wordt ingezet als onderdeel van een professionele zorg- of begeleidingsactiviteit. Denk aan toepassingen binnen ouderenzorg, geestelijke gezondheidszorg, revalidatie of dementiezorg.
De therapiehond werkt altijd samen met een begeleider of zorgprofessional en heeft als doel om:
- contact en communicatie te stimuleren
- rust en ontspanning te bevorderen
- beweging en activiteit uit te lokken
- positieve emoties op te roepen
Binnen dierondersteunde interventies is de therapiehond een middel om therapeutische of begeleidende doelen te ondersteunen.
Bijvoorbeeld:
- cliënten met dementie die meer interactie tonen
- mensen die makkelijker in beweging komen
- cliënten die spanning of onrust ervaren
Belangrijk verschil: de therapiehond ondersteunt een behandel- of begeleidingsdoel binnen de zorg.
Wat is een contacthond of bezoekteam (AASP)?
Een contacthond, ook wel bezoekhond genoemd, maakt onderdeel uit van een bezoekteam (bijvoorbeeld volgens AASP-principes). Het doel is vooral welzijn, sociaal contact en een positief moment creëren.
Deze honden bezoeken bijvoorbeeld:
- verpleeghuizen
- woonzorglocaties
- dagbestedingen
- zorginstellingen
De nadruk ligt op ontmoeting en plezier, niet op therapie of individuele ondersteuning. Het bezoek is laagdrempelig en gericht op het creëren van een fijne ervaring voor cliënten of bewoners.
Voorbeelden van effecten:
- glimlach en ontspanning
- sociale interactie tussen bewoners
- herinneringen aan vroegere huisdieren
- verbetering van sfeer op de afdeling
Belangrijk verschil: een contacthond biedt welzijn en contact, zonder therapeutisch doel.
Kort overzicht: de verschillen
| Type hond | Voor wie? | Doel | Setting |
|---|---|---|---|
| Hulphond | Één persoon | Zelfstandigheid & ondersteuning | Individueel, dagelijks leven |
| Therapiehond | Cliënten in zorgtraject | Behandeling, begeleiding, activatie | Professionele zorgomgeving |
| Contacthond / bezoekteam | Groep of bewoners | Welzijn & sociaal contact | Zorginstellingen, bezoekmomenten |
Waarom is dit onderscheid belangrijk voor zorgprofessionals?
In de praktijk zien we dat de termen regelmatig door elkaar worden gebruikt. Dat kan leiden tot verkeerde verwachtingen of onduidelijkheid over doelen en verantwoordelijkheden.
Voor zorgprofessionals helpt een duidelijk onderscheid om:
- passende interventies te kiezen
- realistische doelen te stellen
- veiligheid voor cliënt en dier te waarborgen
- samenwerking met begeleiders goed vorm te geven
Een therapiehond vraagt bijvoorbeeld andere kennis en voorbereiding dan een bezoekteam met een contacthond.
Dieren inzetten in de zorg: altijd professioneel en verantwoord
Of het nu gaat om een therapiehond of een bezoekteam, het inzetten van dieren in de zorg vraagt om kennis, observatie en professionele begeleiding. Welzijn van zowel cliënt als dier staat daarbij centraal.
Bij DASA Opleidingen leren zorgprofessionals hoe dieren op een veilige, verantwoorde en effectieve manier kunnen worden ingezet binnen verschillende zorgcontexten.
Conclusie
Hoewel hulphonden, therapiehonden en contacthonden allemaal waardevol zijn, hebben ze ieder een eigen rol:
- een hulphond ondersteunt één persoon in het dagelijks leven
- een therapiehond helpt bij zorg- of behandeldoelen
- een contacthond brengt welzijn en verbinding tijdens bezoekmomenten
Door het verschil goed te begrijpen, kunnen zorgprofessionals dieren gerichter inzetten en bijdragen aan meer welzijn binnen de zorg.
